Cùng với những tiện ích mà nhà chung cư mang lại, cuộc sống của cư dân chung cư vẫn thường xuyên phải đối mặt với nhiều nguy cơ từ nhỏ nhất như mất điện, mất nước, ô nhiễm…đến lớn hơn như chập điện, cháy nổĐặc biệt, sau vụ hỏa hoạn tại chung cư Carina Plaza, TP Hồ Chí Minh thì cư dân và các đơn vị cung cấp dịch vụ quản lý vận hành nhà chung cư lại càng thêm lo lắng về các hiểm họa tiềm ẩn. Trong các nguy cơ, hiểm họa tại nhà chung cư, cháy nổ chung cư là sự cố nguy hiểm nhất, đe dọa đến cuộc sống và tính mạng của cư dân nhiều nhất.

1. Nguyên nhân cháy nổ

2. Cách phòng ngừa

3. Cách thoát nạn khi có xẩy ra cháy nổ

1. Nguyên nhân cháy nổ

Sự cố cháy nổ trong nhà chung cư có thể xảy ra do các nguyên nhân khác nhau. Chúng ta có thể phân tách ra thành các nguyên nhân như sau.

- Nguyên nhân khách quan, ngoại cảnh:

+ Các hiện tượng thiên nhiên như sét đánh, tia lửa sét thường đánh vào các vật có vị trí cao, chóp nhọn (các nhà chung cư, công trình cao tầng rất dễ bị đánh trúng), có thể đánh vào đường dây truyền tải điện làm tăng áp dòng điện dẫn đến cháy, nổ các thiết bị điện hoặc bắt lửa vào các vật liệu dễ cháy trong nhà.

- Nguyên nhân do ý thức cư dân:

+ Hệ thống phòng cháy chữa cháy chung cư (PCCC chung cư) không đảm bảo yêu cầu hoặc chưa được nghiệm thu, không kịp thời cảnh báo nguy cơ cháy nổ.

+ Hệ thống điều hòa, thông gió của tòa nhà hoạt động kém hiệu quả dẫn đến khi nhiệt độ quá cao làm các vật dụng tự bốc cháy, nguy hiểm nhất là tầng hầm để xe của tòa nhà.

+ Thói quen sử dụng bếp gas và bình gas quên không khoá valn sau khi sử dụng, dẫn đến rò rỉ khí gas, khi gặp nhiệt độ cao, tia lửa điện hoặc nguồn lửa sẽ gây cháy, nổ.

+ Để các vật liệu dễ cháy như giấy, vải,… gần nguồn lửa

+ Nhiều gia đình lưu trữ vàng mã, nhang nến để cúng bái ngày lễ, đốt vàng mã nhang, nến không đúng nơi quy định

+ Thiếu kiến thức về sử dụng thiết bị điện dẫn đến chập, cháy thiết bị điện, gây cháy nổ.

+ Cháy do tác dụng của một số loại hóa chất dùng trong vệ sinh và sinh hoạt dẫn đến phản ứng hóa học gây cháy nổ. Ví dụ, nhiều loại nước Có thể thấy, phần lớn các nguyên nhân gây cháy nổ tại các tòa nhà chung cư là do ý thức chấp hành nội quy chung cư kém, ý thức thực hiện các quy định về phòng cháy chữa cháy của cư dân chưa cao.

2. Cách phòng ngừa

Để phòng ngừa nguy cơ cháy nổ trong nhà chung cư:

- Phía chủ đầu tư:

+ Xem xét chú trọng đầu tư vào hệ thống phòng cháy chữa cháy và hệ thống kỹ thuật tòa nhà, nhằm giúp phát hiện và xử lý các sự cố khẩn cấp trong nhà chung cư kịp thời.

+ Thiết kế, lắp đặt các trạm điện, hệ thống tản nhiệt điều hòa tách rời với tầng hầm để xe

+ Phối hợp với các đơn vị, cơ quan chức năng thực hiện tốt các yêu cầu phòng cháy chữa cháy, nghiệm thu dự án trước khi bàn giao sử dụng.

- Phía Ban quản lý tòa nhà:

+ Phối hợp với Ban quản trị tòa nhà, thông qua Hội nghị nhà chung cư đề ra nội quy chung cư chi tiết, phù hợp với đặc điểm tòa nhà, có chế tài xử lý phù hợp với các hành vi vi phạm nội quy

+ Vận hành hệ thống kỹ thuật tòa nhà an toàn, đặc biệt chú trọng công tác bảo trì hệ thống kỹ thuật tòa nhà an toàn, đúng quy trình

+ Đảm bảo công tác an ninh tòa nhà 24/7 để nhằm phát hiện và ngăn chặn sớm những nguy cơ và rủi ro của tòa nhà

+ Tổ chức tuyên truyền, tập huấn nâng cao ý thức, kỹ năng cho cư dân về việc kiểm soát rủi ro và xử lý sự cố nhanh, chính xác nhất có thể.

- Cư dân chung cư: mỗi người cần nâng cao ý thức chấp hành nội quy chung cư, đề phòng nguy cơ cháy nổ, đảm bảo an toàn cho mình và những cư dân khác. Cụ thể, phòng ngừa nguy cơ cháy nổ nhà chung cư bằng các biện pháp sau:

+ Lựa chọn công ty cung cấp dịch vụ quản lý vận hành nhà chung cư hiệu quả, chuyên nghiệp, Ban quản lý nhà chung cư uy tín nhằm quản lý rủi ro nhà chung cư hiệu quả, đặc biệt là nguy cơ cháy nổ. Những doanh nghiệp cung cấp dịch vụ vận hành nhà chung cư cần phải có giấy phép quản lý vận hành nhà chung cư do Bộ xây dựng cấp, và được niêm yết công khai trên cổng thông tin điện tử của bộ. Bên cạnh đó, những cá nhân liên quan trực tiếp đến công tác vận hành cũng cần phải có giấy chứng nhận quản lý vận hành tòa nhà thì mới có thể tiếp quản và xử lý kỹ thuật trong tòa nhà một cách nhanh chóng và chính xác.

+ Không để các vật liệu dễ cháy gần nguồn lửa

+ Sử dụng điện và các thiết bị điện hợp lý, tránh quá tải

+ Thường xuyên kiểm tra các thiết bị điện, sửa chũa, thay thế ngay khi có hỏng hóc

+ Khóa valn bình ga, tắt bếp ngay sử khi sử dụng

+ Thờ cúng, đốt vàng mã, nhang nến đúng nơi quy định

+ Không để các vật dụng sinh hoạt trên lối thoát hiểm

+ Sử dụng các hóa chất vệ sinh đúng hướng dẫn của nhà sản xuất

3. Cách thoát nạn khi có xẩy ra cháy nổ

Khi nhà chung cư xảy ra sự cố cháy nổ, cư dân cần chú ý thực hiện các nguyên tắc sau đây để có thể thoát hiểm một cách nhanh chóng và an toàn:

- Thông báo về đám cháy cho mọi người bằng cách hô to hoặc ấn nút báo động

- Sử dụng các phương tiện chữa cháy tại chỗ như bình cứu hỏa, hệ thống bơm nước cứu hỏa

- Tìm lối thoát hiểm của tòa nhà theo chỉ dẫn

- Sử dụng vải thấm nước làm mặt nạ phòng độc

- Khi di chuyển cần cúi thấp người, men theo tường; tuyệt đối không sử dụng thang máy

- Khi mở cửa cần kiểm tra nhiệt độ bên ngoài qua tay nắm cửa và đứng nép vào một bên cửa tránh lửa tạt vào người. Nếu nhiệt độ bên ngoài quá cao, hãy tìm lối thoát hiểm khác, hoặc ra ban công, vị trí thông thoáng và tìm cách thu hút sự chú ý của lực lượng cứu hộ.

Mỗi tòa nhà cao tầng, tòa nhà chung cư có thiết kế riêng biệt, có các lối thoát hiểm khác nhau, hệ thống báo cháy và hệ thống cứu hỏa cũng được lắp đặt khác nhau. Do vậy, khi sống và làm việc ở bất kỳ tòa nhà cao tầng nào, cư dân cũng cần phải tìm hiểu về kết cấu, kiến trúc, lối thoát hiểm và các chỉ dẫn của tòa nhà một cách kỹ càng. Điều này sẽ giúp thoát hiểm nhanh chóng và an toàn hơn khi tòa nhà xảy ra sự cố.